• Home  / 
  • Nước Ngoài
  •  /  Tục lệ ở cùng người chết & ma chay kỳ lạ của người Tana Toraja

Tục lệ ở cùng người chết & ma chay kỳ lạ của người Tana Toraja

By Ngọc Sang / Tháng Mười 24, 2018

Câu chuyện mà Vietyouth sắp kể dưới đây chắc có lẽ nằm ngoài sự tưởng tượng của các bạn về tục lệ ma chay, chôn cất và ở cùng người chết kỳ lạ nhất trái đất của người làng Tana Toraja, Indonesia.

Đây là địa điểm thu hút khách du lịch bậc nhất ở quần đảo Sulawesi bởi bất kỳ ai cũng tò mò về tục lệ có một không hai này. Vietyouth cũng đã có duyên được homestay của người địa phương và được tham dự lễ tang, nghe những câu chuyện, đến thăm hang động toàn đầu lâu xương xẩu của người chết rất ghê rợn mà cũng không kém phần thú vị.

tuc-le-o-cung-nguoi-chet-ma-chay-ky-la-cua-nguoi-tana-toraja-12949-1
Hốc đá chứa thi hài người chết

Tục lệ ở cùng người chết

Nếu như với hầu hết các nước trên thế giới, sau khi bị mất, người chết sẽ được chôn ngay trong vòng 1 tuần, nhưng với người Tana Toraja có thể là nửa năm đến vài năm. Vậy thi thể người chết sẽ ra sao?

Thi thể sẽ được tiêm chất ướp xác để không bị mùi và sẽ để trong nhà như người còn sống. Người Tana Toraja cho rằng người nhà họ vẫn chưa chết, vẫn nói chuyện với thi thể mỗi ngày và họ không hề sợ mà ngược lại còn rất muốn giữ thi thể trong nhà ở lâu hơn đặc biệt với người họ vô cùng yêu quý.

Lý do vì sao không chôn người chết ngay?

Bởi vì tục đám ma của người Tana Toraja siêu tốn kém, dường như họ sống cả đời chỉ để cho khoảnh khắc chết làm đám ma. Tuỳ theo địa vị và tiền bạc của người nhà, đám ma cũng là lúc thể hiện sự giàu có.

Người Tana Toraja có thể tiêu đến số tiền mấy tỷ đồng cho một đám ma, chi tiết ra sao thì ở dưới Vietyouth sẽ kể rõ, đó là lý do mà họ phải chờ cho tới khi chuẩn bị đủ tiền, và cũng là chờ cho tất cả thành viên, họ hàng trong gia đình từ khắp nơi có điều kiện về dự đám tang. Nếu nhanh là nửa năm mà chậm thì có thể mất vài năm thi thể mới được tổ chức đám tang và chôn cất.

Lễ đám tang đầy hoan hỷ và tốn kém

Với người Tana Toraja ngày quan trọng nhất một đời người của họ là đám tang. Đám tang còn gọi là Rampu solo, bất kỳ du khách nào đến với làng cũng đều mong đợi được tham dự lễ độc đáo này.

Trái hẳn với sự đau buồn, tang tóc như hầu hết các đám tang ở Việt Nam (trừ Sài Gòn ra) thì người nhà chỉ khóc khi người thân của họ chết (mà có thể là đã chết 6 tháng đến vài năm trước mới tới ngày tổ chức đám tang) và ngày chôn cất.

Còn đám tang ở đây như một bữa tiệc, ai cũng vui, hồ hởi. Số lượng người tham dự tuỳ thuộc vào sự giàu có hoành tráng của chủ nhà, đám tang Vietyouth tham dự (2 cái cùng ngày) lên tới khoảng 500 người mỗi đám.

Đây thực sự là một buổi tiệc rất đình đám, chủ nhà chiêu đãi đồ ngọt, giết rất nhiều heo cắt thịt sống và chia cho người tham dự. Thực sự một đám tang toàn máu, ruồi và những tiếng kêu thất thanh của những con heo chuẩn bị làm thịt. Kinh khủng hơn nữa, mỗi ngày hoặc đa số là vào ngày cuối cùng của đám tang, chủ nhà sẽ đâm sống rất nhiều con trâu, máu tuôn ào ào ra trông rất đáng sợ.

Sau khi giết trâu, người nhà giữ lại xương hàm và sừng trâu treo lên nhà truyền thống và thường tự hào khoe với khách đến chơi nhà họ đã giết bao nhiêu trâu cho đám tang. Vâng chủ nhà homestay Vietyouth ở đã giết 24 con trâu cho đám cưới của bà anh, may mà Vietyouth không phải chứng kiến chuyện đó.

Trang phục đi dự đám tang

Nếu bạn đã tới Tana Toraja chắc hẳn không thể bỏ qua cơ hội đến tham dự đám tang. Để tôn trọng văn hoá và người địa phương, bạn phải mặc đồ đen, dài qua gối, kín đáo. Nếu được nên mang nón truyền thống của người làng.

Đám tang của người Tana Toraja tốn kém như thế nào?

  • Thời gian đám tang: 3 ngày ít nhất thông thường là 1 tuần, lâu hơn là 2 tuần.
  • 1 con heo khoảng 300$, 1 nhà ở đám tang hôm Vietyouth đến xem thì giết khoảng 30 con: khoảng 9000$.
  • 1 con trâu bình thường giá khoảng: 10.000$. 1 đám ma giết khoảng 10-25 con tuỳ hoàn cảnh của gia đình, thì trung bình 10 con sẽ mất 100.000$.
  • Nếu nhà nào giàu họ sẽ giết loại trâu trắng mắt xanh cực hiếm và đắt: giá 1 con 500.000$.
tuc-le-o-cung-nguoi-chet-ma-chay-ky-la-cua-nguoi-tana-toraja-12949-1
Trâu trắng mắt xanh quý hiếm siêu mắc tiền
  • Và các chi phí khác: đồ ăn ngọt, đồ uống, thuê điểm tổ chức đám tang.
  • Vậy 1 nhà sẽ tốn khoảng: 130.000$= 3 tỷ đồng vnđ, có nhà tiêu đến cả mấy chục tỷ đồng.

Đám tang có thể khiến gia đình người nhà rơi vào cảnh nợ nần chồng chất trả mấy chục năm chưa hết. Nhưng quan niệm của họ là tích luỹ cả đời cho cái chết, và họ tin người chết đi sẽ hạnh phúc và ban nhiều phước lộc cho gia đình.

Cách chôn cất của người Tana Toraja

Với em bé dưới 2 tuổi

Có chỗ họ sẽ đem thi hài em bé bỏ trong hốc cây và lấy miếng màu đen che lại. Họ tin rằng em bé chưa nói chưa tạo ra bất kỳ tội lỗi nào (trong thiên chúa gọi là sin mà các bạn đã biết về 7 sins của con người) nên để em bé trong hốc cây cho lớn cùng với cây đại thụ.

tuc-le-o-cung-nguoi-chet-ma-chay-ky-la-cua-nguoi-tana-toraja-12949-1
Cây đại thụ chứa hài cốt em bé

Hiện tục lệ này không còn phổ biến, nhưng nếu bạn tới Tana Toraja thì cũng sẽ được ghé thăm điểm này.

Với người lớn có địa vị xã hội

Thi hài sẽ được bỏ trong quan tài, với phụ nữ thì quan tài có đầu heo, còn đàn ông thì đầu sừng trâu. Các quan tài này sẽ được bỏ trong các hốc trên vách đá thật cao. Thi hài nào càng ở trên cao thì chứng tỏ họ có quyền cao chức trọng trong xã hội.

tuc-le-o-cung-nguoi-chet-ma-chay-ky-la-cua-nguoi-tana-toraja-12949-1

Người nhà cũng tạc tượng cho người chết và bỏ ở một vị trí dễ nhìn cùng với các tượng khác trên vách đá, hoặc như nhà homestay Vietyouth ở thì bỏ tượng ngay trong nhà, mới nhìn thấy Vietyouth đã sợ chết điếng.

Những bức tượng này thường tốn khoảng 50 triệu đồng để tạc ra cho đẹp. Và để bỏ quan tài vào hốc đá phải có ít nhất 10 người khiêng và những thợ chuyên nghiệp đu giây đưa quan tài vào trong. Các vách đá thường cao đến 15-20 mét, cực kỳ nguy hiểm khi làm chuyện này.

Với những người bình thường

Họ cũng sẽ được chôn dưới đất như ở Việt Nam thôi nhưng cũng qua lễ ma chay tương tự. Có những người sang hơn chút thì bỏ quan tài của người chết trong hang tối hoặc có cái giàn treo lên. Vietyouth đã từng đến 2 hang nơi quan tài để khắp mọi nơi, xương xẩu đầu lâu chỗ nào cũng có. Hang thì nhỏ mà cầm đèn dầu soi mới thấy đường và quan tài, đầu lâu và hình người chết cứ thế sát bên cạnh mình, thật nổi da gà.

tuc-le-o-cung-nguoi-chet-ma-chay-ky-la-cua-nguoi-tana-toraja-12949-1

Đây là văn hoá rất thú vị của người Tana Toraja, tuy không đồng tình với việc giết hại quá nhiều động vật của họ, nhưng văn hoá khó lòng thay đổi. Khi tham gia đám tang bạn nên mặc trang phục đúng, và đi các ngôi mộ thì đừng cầm đầu lâu chọc phá, đã có 1 cặp đôi người Indo bị phạt tiền rất nhiều khi làm những hành động này.

Theo : Phượt Vivu